Trepanacja czaszki u 5-latka sprzed 4000 lat. Zaskakujące odkrycie w Uzbekistanie

3 czerwca 2026, 11:22

Wiosną 2026 roku archeolodzy z Uniwersytetu Salento, Uniwersytetu Państwowego w Termez i Instytutu Archeologicznego w Samarkandzie pracujący na stanowisku Dżarkutan w Uzbekistanie natknęli się na podwójny grób dzieci. Złożono w nim trzy- i pięciolatka. Na czaszce starszego z nich widniały wyraźne ślady trepanacji. Ktoś cztery tysiące lat temu wziął narzędzie z kamienia lub kości i celowo otworzył głowę małemu dziecku. I najpewniej zrobił to z pełną premedytacją, jako zabieg leczniczy. Mamy tutaj do czynienia z najstarszą trepanacją znaną z terenu Azji Środkowej.



Co sprawia, że odczuwamy drgania?

22 lutego 2010, 00:03

Mimo iż receptory odpowedzialne za odczuwanie drobnych wibracji są znane od lat, dokładny mechanizm ich działania pozostawał przez wiele lat niejasny. Ich zagadkę rozwiązali dopero naukowcy z Centrum Medycyny Molekularnej im. Maxa Delbrücka (MDC), którz zaobserwowali, że aktywność badanego przez nich receptora jest ściśle zależna od krótkiego białkowego łącznika pomiędzy samym receptorem oraz otaczającą go macierzą pozakomórkową.


Polacy opisali nowy gatunek krewetki z największego jeziora Bałkanów

23 lipca 2018, 10:00

Polscy naukowcy opisali nowy dla nauki gatunek krewetki żyjącej w Jeziorze Szkoderskim - największym jeziorze Bałkanów. Krewetka Atyaephyra vladoi jest gatunkiem endemicznym, występującym tylko w obszarze basenu tego jeziora.


Pierwsze znane drewniane konstrukcje zachowane w zespole architektury romańskiej w Polsce

16 lipca 2021, 11:57

Więźby dachowe w katedrze w Kamieniu Pomorskim nie są, jak dotąd sądzono, nowożytne, ale pochodzą ze średniowiecza. Z badań naukowców z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu wynika, że są to najstarsze znane typologicznie więźby dachowe zachowane w bardzo dobrym stanie.


Erytrocyty© US Department of Health and Human Services

Terapia działa... inaczej, niż myśleli

11 listopada 2008, 01:26

Funkcjonowanie naczyń krwionośnych wewnątrz guza nowotworowego jest najprawdopodobniej znacznie inne, niż dotychczas sądzono. Odkrycie może mieć istotny wpływ na skuteczność chemioterapii.


Przetrwają pomniejszeni

22 kwietnia 2015, 12:52

Naukowcy odkryli, że ograniczony wzrost może być genetyczną reakcją na zakwaszenie oceanów, która pozwala organizmom morskim przetrwać wysokie stężenia dwutlenku węgla podczas masowego wymierania.


Badania w SOLARIS-ie przybliżają elektronikę przyszłości

13 listopada 2019, 11:40

Polscy naukowcy budują podwaliny dla innowacyjnych rozwiązań w elektronice. Przeprowadzone przez nich badania nad nanodrutami półprzewodnikowymi to krok ku wysokowydajnym ogniwom słonecznym czy tranzystorom sterowanym polem magnetycznym.


Ptasie „żarty”

1 kwietnia 2022, 10:37

Pewne ptaki doprowadziły naśladownictwo do perfekcji i potrafią wyprowadzić w pole nawet doświadczonego ornitologa. Lirogonom wspaniałym, które należą do gatunków mimetycznych, zdarza się, na przykład, naśladować płacz dziecka, podczas gdy przedrzeźniacze oddają odgłosy smażonej jajecznicy czy skrzypienie drzwi. Wśród krajowej fauny wyróżniają się pod tym względem szpaki czy sójki.


Najstarsze pióra świata?

26 września 2009, 06:51

Chińscy badacze odkryli na terenie swojego kraju szczątki opierzonego dinozaura sprzed co najmniej 150 miionów lat. Są one o 10 milionów lat starsze od archeopteryksa.


MeTro - wszechstronny klej medyczny

6 października 2017, 12:01

Australijsko-amerykański zespół opracował wysoce elastyczny klej chirurgiczny MeTro, który zamyka rany w zaledwie 60 s.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk